“ZERO TRUST อย่าเชื่ออะไรง่าย ๆ ต้องตั้งคำถามและตรวจสอบก่อนเสมอ” แนวคิดสำคัญจาก อาจารย์ ดร.คณิดา สินใหม ผู้อำนวยการสถาบันทรัพยากรการเรียนรู้และเทคโนโลยีดิจิทัล ที่ชวนให้ทุกคนตระหนักถึงความเสี่ยงในโลกดิจิทัลยุคใหม่ ซึ่งเทคโนโลยี AI สามารถสร้างภาพ เสียง และตัวตนปลอมได้อย่างแนบเนียน จนบางครั้งเราแทบไม่สามารถเชื่อสิ่งที่เห็นหรือได้ยินได้อีกต่อไป การตั้งข้อสงสัย ตรวจสอบข้อมูล และไม่ไว้วางใจสิ่งต่าง ๆ โดยปราศจากการยืนยัน จึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัล
ขณะที่ นายญาณวุฒิ สุนทรกิจ หัวหน้ากลุ่มภารกิจโครงสร้างพื้นฐานและความมั่นคงปลอดภัย เน้นย้ำว่า “สิ่งแรกที่เราต้องมี คือ สติ” เพราะภัยคุกคามทางไซเบอร์จำนวนมากมีจุดเริ่มต้นจากพฤติกรรมของผู้ใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นการคลิกลิงก์ที่ไม่น่าเชื่อถือ การเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล หรือการหลงเชื่อข้อความหลอกลวง โดยเฉพาะรูปแบบ Scam และ Phishing ที่พบได้บ่อย การมีสติ ไม่ตื่นตระหนก และตรวจสอบความถูกต้องก่อนดำเนินการใด ๆ จึงเป็นเกราะป้องกันด่านแรกที่ทุกคนสร้างได้ด้วยตนเอง
ในมุมของการดูแลระบบสารสนเทศภายในมหาวิทยาลัยทักษิณ ผู้อำนวยการสถาบันได้กล่าวถึงความสำคัญของการสร้างความรู้ด้าน Digital Literacy ให้ครอบคลุมทั้งผู้บริหาร ผู้พัฒนาระบบ และผู้ใช้งาน ควบคู่กับการกำหนดนโยบายและมาตรการด้าน Cybersecurity โดยมหาวิทยาลัยมีการดำเนินงานตามมาตรฐาน ISO/IEC 27001:2022 เพื่อยกระดับการปกป้องข้อมูลและระบบสารสนเทศ พร้อมให้ความสำคัญกับ Cyber Resilience หรือความสามารถในการรับมือและฟื้นฟูระบบให้กลับมาใช้งานได้โดยเร็วเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด รวมถึงนำบทเรียนจากเหตุการณ์มาพัฒนาการป้องกันให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ด้านหัวหน้ากลุ่มภารกิจโครงสร้างพื้นฐานและความมั่นคงปลอดภัย ยังได้ให้ข้อสังเกตว่า แม้มหาวิทยาลัยจะมีระบบเครือข่ายที่กำหนดการเข้าใช้งานผ่าน Username และ Password รวมถึงมีมาตรการรักษาความปลอดภัยในระดับระบบ แต่ความปลอดภัยยังขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของผู้ใช้งานแต่ละคนด้วย เพราะช่องโหว่ที่สำคัญอาจเกิดจากคนที่ไม่ปฏิบัติตามนโยบายและมาตรฐานที่องค์กรกำหนด
ท้ายที่สุด เทคโนโลยีและอินเทอร์เน็ตยังคงเป็นเครื่องมือสำคัญที่สร้างประโยชน์ให้กับการเรียนรู้และการดำเนินชีวิต แต่การใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับระบบป้องกันเพียงอย่างเดียว หากเริ่มต้นจากความรู้ ความไม่ประมาท และการรู้เท่าทันของผู้ใช้งานทุกคน เพราะในโลกดิจิทัลที่ภัยคุกคามอาจมาในรูปแบบที่เราคาดไม่ถึง การป้องกันที่ดีที่สุดจึงเริ่มต้นได้จากตัวเราเอง